Isu utama yang menghalang orang ramai daripada beralih kepada pengangkutan awam bukanlah kos tambang, sebaliknya kelemahan rangkaian dan ketersambungan, menurut pakar pengangkutan.
Ajit Johl dari Persatuan Penambahbaikan Transit Massa dan perunding pengangkutan Wan Agyl Wan Hassan berpendapat, tahap keterhubungan serta akses batuan akhir yang lemah menjadikan penggunaan kenderaan persendirian masih lebih menarik bagi kebanyakan pengguna di Malaysia.
Kelemahan rangkaian jadi penghalang utama
Menurut mereka, walaupun tambang mungkin dianggap sebagai faktor, hakikatnya masalah sebenar terletak pada pengalaman perjalanan yang tidak menyeluruh dan konsisten.
Sistem sedia ada masih belum mampu menawarkan perjalanan yang lancar dari titik permulaan hingga destinasi akhir, sekali gus menyebabkan pengguna terus memilih untuk memandu.
Mereka juga menegaskan bahawa tawaran pengangkutan awam percuma secara sementara tidak mencukupi untuk mengubah tingkah laku sebahagian besar pengguna jalan raya.
Pandangan ini dikemukakan ketika mengulas cadangan agar Malaysia mencontohi langkah negeri Victoria dan Tasmania di Australia dalam menyediakan pengangkutan awam percuma bagi menangani kebimbangan bekalan bahan api.
Victoria menawarkan perkhidmatan percuma selama sebulan bermula 31 Mac, manakala Tasmania melaksanakan pengecualian tambang bas dan feri dari 30 Mac hingga 1 Julai.
Tambang percuma bukan penyelesaian jangka panjang
Ajit berpendapat pengangkutan awam tidak wajar dijadikan percuma, sebaliknya perlu kekal pada kadar berpatutan dan mampan.
Beliau menjelaskan bahawa langkah menjadikannya percuma berpotensi mewujudkan jangkaan jangka panjang yang akhirnya boleh menjejaskan kualiti penyelenggaraan serta perkhidmatan.
Dalam masa sama, beliau mencadangkan kerajaan mengurangkan kebergantungan kepada subsidi bahan api kerana harga bahan api yang rendah hanya mengukuhkan kecenderungan penggunaan kenderaan persendirian dan melambatkan peralihan kepada pengangkutan awam.
Beliau turut menyifatkan pengurangan kuota RON95 bersubsidi daripada 300 liter kepada 200 liter sebagai langkah ke arah yang tepat.
Menurutnya, pengguna tegar pengangkutan awam yang memiliki pas perjalanan bulanan RM50 tidak berdepan tekanan kos bahan api seperti pengguna kenderaan persendirian.
Pengalaman perjalanan lebih menentukan pilihan pengguna
Wan Agyl pula menyatakan bahawa skim tambang percuma mungkin meningkatkan jumlah penumpang, namun tidak memberi kesan besar dalam mengurangkan jumlah kenderaan di jalan raya dalam jangka panjang.
Beliau menekankan bahawa pengguna lebih menilai keseluruhan pengalaman perjalanan, termasuk masa perjalanan, kebolehpercayaan dan kemudahan dari pintu ke pintu, berbanding sekadar tambang.
Katanya, kelemahan utama sistem ketika ini merangkumi tahap keterhubungan yang rendah, kekerapan perkhidmatan yang tidak mencukupi serta akses batuan akhir yang terhad.
Beliau menjelaskan bahawa pengguna tidak menolak pengangkutan awam kerana mahal, tetapi kerana ia tidak praktikal untuk digunakan secara konsisten, dengan masalah seperti laluan pejalan kaki yang tidak lengkap, perkhidmatan bas perantara yang tidak boleh diharap dan liputan tidak sekata.
Wan Agyl bagaimanapun mencadangkan sekiranya tambang percuma dilaksanakan, ia perlu dibuat secara bersasar dan bukan menyeluruh.
Menurutnya, Lembah Klang merupakan lokasi paling sesuai untuk ujian tersebut memandangkan rangkaian rel utama dan kekerapan perkhidmatan yang lebih baik.
Beliau turut memberi amaran bahawa pelaksanaan tambang percuma tanpa peningkatan kapasiti boleh menyebabkan kesesakan, kelewatan dan pengalaman negatif kepada pengguna baharu.
Tambahnya, langkah paling berkesan untuk mengurangkan beban kos bahan api adalah dengan mengurangkan keperluan untuk memandu, melalui peningkatan kekerapan bas, penyediaan lorong khas, pengukuhan rangkaian bas perantara, pelaksanaan aturan kerja fleksibel serta bantuan bersasar kepada golongan berpendapatan rendah.
Ikuti perkembangan terkini di Telegram Buletin Rakyat.
About The Author
