Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) kini dilihat bukan sekadar retorik politik sejak era pentadbiran Kerajaan MADANI di bawah Perdana Menteri Anwar Ibrahim, sebaliknya kembali menjadi agenda perlembagaan yang diberi perhatian serius untuk memulihkan hak Sabah dan Sarawak.
Felo Kanan Universiti Malaysia Sabah (UMS) Prof Madya Dr Bilcher Bala berkata MA63 pada masa lalu sering dipersepsikan sebagai isu politik semata-mata, namun landskap berubah selepas pindaan Perkara1(2) Perlembagaan Persekutuan serta komitmen kerajaan kini dalam melunaskan tuntutan yang diperuntukkan melalui perjanjian berkenaan.
“Sebenarnya dalam konteks awalnya itu, tuntutan MA63 itu sudah lama berlaku. Jadi, bagi pihak kerajaan Persekutuan sebelum ini, mereka lebih melihat perkara ini bersifat sebagai retorik politik, terutama sekali sebelum bermulanya pindaan Perkara1(2) dilakukan pada2021 dan dikuatkuasakan awal2022. Sejak itu, ia bukan retorik lagi,” katanya kepada Bernama.
Komitmen politik percepat penyelesaian tuntutan
Bilcher, yang juga anggota Majlis Sejarawan Negara, berkata pendekatan Kerajaan MADANI yang menekankan hubungan lebih rapat dan harmoni dengan Sabah dan Sarawak turut mempercepatkan proses penyelesaian pelbagai tuntutan, sekali gus membezakan era pentadbiran ini dengan pentadbiran terdahulu.
Beliau menambah Perdana Menteri Anwar menunjukkan kesediaan politik yang lebih jelas dalam menunaikan tuntutan tersebut, sejajar dengan hak yang telah lama termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan. Bilcher juga menyatakan penyelesaian tuntutan MA63 penting bagi mengekang sentimen pemisahan yang disuarakan oleh kumpulan kecil tertentu dan menegaskan tuntutan itu bertujuan memastikan hak autonomi kedua-dua negeri terus dihormati.
Perubahan politik pasca PRU14, harapan dan cabaran
Pensyarah Kanan Fakulti Sains Pentadbiran dan Pengajian Polisi UiTM Sabah, Tony Paridi Bagang, berkata desakan rakyat Sabah dan Sarawak yang semakin kuat terhadap MA63, disokong kemahuan politik daripada kepimpinan Persekutuan, menjadikan era Kerajaan MADANI lebih produktif dalam menunaikan tuntutan berkenaan.
Tony menyifatkan perubahan lanskap politik selepas PRU14 telah melahirkan kepimpinan yang lebih peka dan responsif terhadap isu-isu Borneo. Beliau menegaskan kejayaan melaksanakan sembilan tuntutan MA63 setakat ini memberi impak positif dan sokongan moral untuk tuntutan lebih besar, namun masih banyak ruang perlu diperkasakan.
Tony menyarankan kerjasama dua hala antara kerajaan Persekutuan dan kerajaan negeri perlu diperkukuh, dan jawatankuasa sedia ada mesti mengekalkan momentum untuk mencari kaedah terbaik menunaikan tuntutan lain. Beliau turut menekankan pandangan dan kritikan konstruktif daripada pembangkang dan masyarakat sivil perlu didengar supaya isu MA63 ditangani secara konklusif untuk manfaat seluruh rakyat Malaysia.
Pada23 Okt lalu, Timbalan Perdana Menteri Fadillah Yusof menyatakan 13 daripada29 tuntutan MA63 dikategorikan sebagai selesai, iaitu sembilan di bawah pentadbiran Anwar dan empat di bawah pentadbiran terdahulu.
Ikuti perkembangan terkini di Telegram Buletin Rakyat.
About The Author
