Penganalisis menilai keterbukaan Perikatan Nasional (PN) untuk “menilai semula” pendiriannya terhadap Gabungan Rakyat Sabah (GRS) selepas PRN29Nov sebagai langkah pragmatik yang bertujuan menjaga imej politik dan menghindari pengasingan pasca pilihan raya.
Pendekatan pragmatik dalam politik Sabah
Bilcher Bala dari Universiti Malaysia Sabah (UMS) berkata kenyataan Ronald Kiandee mencerminkan kesiapsiagaan PN Sabah untuk kemungkinan kerjasama pasca pilihan raya dengan GRS, walaupun pengerusi PN pada peringkat kebangsaan sebelum ini menolak sebarang kerjasama. Beliau menyifatkan tindakan itu sebagai pendekatan pragmatik dan bukannya pendirian berasaskan ideologi yang kaku.
Bilcher menambah bahawa sifat politik Sabah yang mudah berubah sering menyaksikan pembentukan gabungan selepas pilihan raya kerana perpecahan undi dan kesukaran mana-mana blok tunggal mencapai 37 kerusi untuk membentuk majoriti mudah. Oleh itu, menilai semula pendirian merupakan bentuk langkah berjaga-jaga politik.
Isyarat politik menghadapi kemungkinan DUN tergantung
Seorang lagi penganalisis UMS, Lee Kuok Tiung, melihat kenyataan ketua PN Sabah sebagai isyarat politik sekiranya Dewan Undangan Negeri tergantung. Lee menegaskan PN sedar peluang kemenangan mereka agak tipis dan bahawa politik Sabah lebih bergantung kepada kerjasama setempat berbanding penjajaran politik persekutuan.
Lee menambah bahawa walaupun PN mungkin memperoleh jumlah kerusi yang kecil, mereka melihat keuntungan untuk berada dalam kerajaan berbanding menjadi pembangkang. Ini menjelaskan mengapa PN memilih untuk mengekalkan pintu kerjasama terbuka.
Implikasi kepada GRS dan faktor halangan
Bilcher berpendapat GRS tidak akan mendapat banyak manfaat daripada bekerjasama dengan PN. Menurutnya, GRS yang mengetuai kerajaan negeri memiliki kelebihan sebagai penyandang serta identiti tempatan yang kukuh. PN dilihat lebih sebagai liabiliti kerana hubungan tertentu serta naratif ‘pengkhianatan’ yang telah disebut-sebut dalam arena politik.
Bilcher menyatakan GRS lebih cenderung bekerjasama dengan Barisan Nasional kerana BN masih mengekalkan rangkaian institusi dan hubungan sejarah di Sabah, selain akses kepada sumber dan pengaruh dasar yang lebih jelas. Lee pula menekankan bahawa faktor hubungan PN dengan PAS akan menjadi halangan penting, kerana imej dan pendekatan PAS mungkin tidak selari dengan sentimen sebahagian pengundi Sabah.
PN bertanding di41 daripada63 kerusi yang dipertandingkan dalam pilihan raya negeri itu. PN Sabah secara konsisten menyatakan pintu kerjasama masih terbuka walaupun terdapat penolakan kerjasama di peringkat nasional berikutan keluarnya beberapa pemimpin parti.
Sebagai kesimpulan, penganalisis melihat strategi PN sebagai gabungan antara real politik dan usaha menjaga imej: mengekalkan fleksibiliti untuk rundingan pasca pilihan raya tanpa mengakui kegagalan secara terus. Bagi GRS pula, sebarang keputusan untuk bekerjasama akan bergantung kepada pertimbangan kelebihan politik, identiti tempatan dan hubungan institusi yang lebih menguntungkan.
Ikuti perkembangan terkini di Telegram Buletin Rakyat.
