Presiden Amerika Syarikat (AS) Donald Trump mendedahkan bahawa satu perjanjian dengan Iran “sebahagian besarnya telah dirunding”, termasuk cadangan untuk membuka semula Selat Hormuz, laluan strategik yang menjadi nadi perdagangan minyak global.
Trump menyatakan perjanjian itu melibatkan AS, Republik Islam Iran dan beberapa negara lain, sambil menambah bahawa butiran akhir sedang dimuktamadkan dan akan diumumkan dalam masa terdekat.
Menurut beliau, sebarang perjanjian yang dicapai akan “secara mutlak” memastikan Iran tidak memiliki senjata nuklear.
Rundingan susulan dijangka dalam tempoh 60 hari
Jurucakap Kementerian Luar Iran, Esmaeil Baqaei, dalam temu bual dengan televisyen negara itu, menyatakan kedua-dua pihak sedang berusaha memuktamadkan memorandum persefahaman yang mengandungi 14 perkara sebagai rangka asas perjanjian.
Beliau menjelaskan bahawa rundingan lanjut dijangka diadakan dalam tempoh 30 hingga 60 hari akan datang, dengan matlamat untuk mencapai perjanjian muktamad.
Trump turut memaklumkan bahawa beliau telah mengadakan perbualan dengan Perdana Menteri Israel Benjamin Netanyahu pada Sabtu, yang disifatkannya berlangsung dengan baik, namun tiada butiran lanjut didedahkan mengenai hasil perbincangan tersebut.
Latar belakang konflik dan gencatan senjata
Perkembangan ini berlaku selepas AS dan Israel melancarkan serangan besar-besaran ke atas Iran pada 28 Februari lalu, yang mencetuskan konflik di beberapa bahagian Asia Barat. Iran kemudiannya membalas dengan serangan ke atas Israel serta negara-negara sekutu AS di Teluk.
Gencatan senjata dicapai pada awal April, membuka ruang kepada rundingan antara Washington dan Tehran bagi mencapai perjanjian damai jangka panjang.
Perkembangan positif ini dilihat sebagai perubahan nada, memandangkan sebelum ini timbul laporan bahawa pentadbiran AS sedang mempertimbangkan satu lagi pusingan serangan ketenteraan terhadap Iran. Trump sendiri dilaporkan membatalkan kehadirannya ke majlis perkahwinan anaknya, Donald Jr, bagi kekal di Washington, menegaskan kepentingan tempoh semasa dalam proses rundingan.
Minggu lalu, beliau menyifatkan gencatan senjata itu berada dalam keadaan tidak stabil selepas menolak tuntutan Tehran yang dianggapnya tidak boleh diterima.
Sekatan AS ke atas pelabuhan Iran
Sejak 13 April, AS telah melaksanakan sekatan terhadap pelabuhan Iran. Komando Pusat AS (Centcom) memaklumkan bahawa mereka telah mengalihkan lebih 100 kapal, melumpuhkan empat kapal, dan membenarkan 26 kapal bantuan kemanusiaan memasuki kawasan tersebut.
Komander Centcom, Laksamana Brad Cooper, berkata tindakan itu berkesan dalam memastikan tiada perdagangan masuk atau keluar dari pelabuhan Iran, sekaligus memberi tekanan ekonomi kepada negara tersebut.
Dalam masa yang sama, Iran mendakwa telah menguasai kawasan sekitar Selat Hormuz dan menegaskan bahawa semua kapal yang melalui laluan itu memerlukan kebenaran daripada pihak berkuasa Iran. Namun, AS dan sekutunya di Teluk secara konsisten menolak tuntutan tersebut dan mengarahkan kapal-kapal supaya tidak mematuhi arahan Iran.
Selat Hormuz merupakan laluan perdagangan minyak paling penting di dunia, dengan kira-kira satu perlima daripada bekalan minyak global melalui kawasan tersebut, menjadikan sebarang gangguan di laluan itu berpotensi memberi kesan besar kepada ekonomi global.
Ikuti perkembangan terkini di Telegram Buletin Rakyat.
