MANILA, March 20 – Pegawai kerajaan Filipina mempertahankan penangkapan dan pemindahan bekas presiden Rodrigo Duterte ke Mahkamah Jenayah Antarabangsa (ICC) di hadapan Senat pada Khamis, menolak dakwaan bahawa beliau telah diculik secara tidak sah atas permintaan institusi asing.
Duterte menjadi bekas ketua negara Asia pertama yang dibicarakan di ICC selepas beliau ditangkap minggu lalu dan dihantar ke The Hague. Beliau berdepan tuduhan pembunuhan sebagai jenayah terhadap kemanusiaan berikutan “perang dadah” kontroversinya yang mengakibatkan ribuan kematian sepanjang pentadbirannya dari 2016 hingga 2022.
Keputusan kerajaan untuk menyerahkan Duterte telah mencetuskan bantahan hebat daripada penyokong, keluarga, dan sekutu politiknya, yang telah memfailkan petisyen kepada Mahkamah Agung, mendakwa bahawa penangkapannya tidak sah dan ICC tidak lagi mempunyai bidang kuasa ke atas Filipina.
Duterte telah hadir di hadapan kamar pra-perbicaraan ICC pada 14 Mac dan kini masih berada dalam tahanan, dengan perbicaraan seterusnya dijadualkan pada September.
“Keadilan yang diberikan oleh negara asing bukanlah keadilan. Itu adalah perhambaan,” kata Senator Imee Marcos, yang mempengerusikan sesi pendengaran yang disiarkan secara langsung pada Khamis.
Marcos, yang juga kakak kepada Presiden Ferdinand Marcos Jr, mempunyai hubungan rapat dengan keluarga Duterte. Beliau berhujah bahawa pemindahan Duterte menunjukkan seolah-olah Filipina tidak mampu mengendalikan hal ehwal perundangannya sendiri.
Penangkapan Duterte berlaku selepas bertahun-tahun beliau mencabar ICC secara terbuka, sering menghina mahkamah itu dalam ucapan berbaur kata-kata kesat, terutama selepas Filipina secara unilateral menarik diri daripada perjanjian penubuhan ICC apabila siasatan mengenai dakwaan pembunuhan di luar proses undang-undang bermula di bawah kepimpinannya.
Duterte mengakui bertanggungjawab sepenuhnya terhadap kematian yang berlaku tetapi menafikan bahawa beliau mengarahkan satu kempen pembunuhan sistematik, sebaliknya menegaskan bahawa beliau hanya mengarahkan polis untuk menembak dalam keadaan mempertahankan diri.
‘Semua Ini Bermotifkan Politik’
Pegawai Filipina menjelaskan dalam sesi pendengaran Senat pada Khamis bahawa pemindahan Duterte dilakukan secara sah, mendakwa ia dijalankan atas permintaan Interpol dan bukan kerana kerjasama dengan ICC.
“ICC mendakwa individu, bukan negara, jadi Filipina sebagai sebuah negara tidak boleh dipaksa untuk bertindak bagi pihak mahkamah itu,” kata Setiausaha Kehakiman Juanito Remulla.
Beliau memetik undang-undang kemanusiaan antarabangsa sebagai asas undang-undang bagi penangkapan itu, dengan menegaskan bahawa ICC tidak mempunyai kuasa ke atas Filipina.
Penangkapan Duterte berlaku selepas keretakan politik antara Presiden Marcos dan keluarga Duterte, walaupun mereka pernah bersekutu dalam Pilihan Raya 2022 yang menyaksikan anak perempuan bekas presiden itu, Sara Duterte, dipilih sebagai naib presiden. Bagaimanapun, beliau telah dipecat oleh Dewan Rakyat sejak itu.
Sara Duterte menyertai sesi pendengaran Senat secara maya, mengutuk penangkapan bapanya sebagai “jelas tidak sah” dan mendakwa ia merupakan satu usaha oleh kerajaan untuk menyingkirkan musuh politik.
“Semua ini bermotifkan politik,” katanya.
ICC, sebagai mahkamah pilihan terakhir, menegaskan bahawa ia masih mempunyai bidang kuasa untuk mendakwa jenayah yang berlaku sebelum sesebuah negara anggota menarik diri daripada mahkamah tersebut.
