Pihak berkuasa Mexico menahan bekas gabenor negeri Guerrero, Ángel Aguirre, berhubung dakwaan penglibatannya dalam kehilangan 43 pelajar pada 2014, dalam kes yang menjadi simbol kepada isu kekebalan daripada tindakan undang-undang dan penglibatan pihak berkuasa dalam keganasan kartel.
Pendakwa raya persekutuan pada Khamis berkata Aguirre ditahan atas tuduhan “menyembunyikan bukti bagi menentukan keberadaan pelajar” dari Kolej Perguruan Ayotzinapa.
Aguirre, yang pernah menerajui Guerrero dari 2011 sehingga meletakkan jawatan pada Oktober 2014, sebulan selepas pelajar berkenaan hilang, merupakan tokoh berprofil tinggi yang ditahan dalam kes itu setakat ini.
Beliau berasal daripada sebuah parti yang kemudiannya menjadi asas kepada parti Morena yang kini memerintah Mexico.
Dakwaan menyembunyikan rakaman dan bukti
Peguam Negara Mexico, Ernestina Godoy, berkata dua keterangan yang diperoleh tahun ini menunjukkan Aguirre bukan sahaja meminta pegawai menyerahkan rakaman kamera keselamatan dari salah satu lokasi serangan pada malam kejadian, malah didakwa mengarahkan supaya bukti berkaitan peristiwa itu dimusnahkan.
“Pejabat Peguam Negara mempunyai bukti yang menunjukkan arahan untuk menyembunyikan bukti itu dikeluarkan secara langsung oleh gabenor ketika itu, dengan penglibatan pegawai kanan kerajaan negeri,” katanya.
Godoy berkata tindakan menyembunyikan rakaman tersebut bukan sekadar kes terpencil atau kesilapan teknikal, sebaliknya merupakan operasi yang didakwa dirancang dengan sengaja dari peringkat tertinggi pentadbiran negeri.
Beliau bagaimanapun tidak menjelaskan mengapa keterangan daripada seorang rakan usaha sama dan seorang saksi dilindungi, yang masing-masing dikumpulkan pada Januari dan Mei 2016, hanya digunakan lebih sedekad selepas kejadian.
Godoy berkata beliau memulakan “analisis semula” kes itu dengan pendekatan penyiasatan baharu selepas mengambil alih jawatan di Pejabat Peguam Negara pada akhir tahun lalu.
Keluarga mangsa mahu keadilan
Pusat Hak Asasi Manusia Agustín Pro Juárez, yang mewakili keluarga pelajar, berkata ibu bapa dan peguam mereka tidak dimaklumkan mengenai penahanan Aguirre serta tidak mengetahui pertuduhan yang dikenakan terhadapnya.
“Jika kukuh dan selaras dengan undang-undang, proses yang bermula ini boleh membantu melunaskan hutang keadilan kepada keluarga,” kata pusat berkenaan dalam satu hantaran media sosial.
Pentadbiran persekutuan ketika ini sebelum ini berjanji untuk memaklumkan keluarga terlebih dahulu mengenai sebarang perkembangan, yang menjadi antara tuntutan utama mereka selama bertahun-tahun.
Clemente Rodríguez, bapa kepada salah seorang pelajar yang hilang, berkata keluarga sejak awal lagi mahu Aguirre disiasat.
“Dia perlu memberitahu segala yang dia tahu,” katanya kepada The Associated Press.
Persoalan kes Ayotzinapa masih belum terjawab
Kes kehilangan pelajar berkenaan bermula pada 26 September 2014, apabila mereka diserang secara terancang di beberapa lokasi selepas menaiki beberapa bas untuk ke satu demonstrasi.
Menurut pihak berkuasa Mexico, sebuah kartel di bandar Iguala, Guerrero, menyerang pelajar terbabit dengan kerjasama pasukan keselamatan serta pihak berkuasa tempatan, negeri dan persekutuan, termasuk anggota tentera.
Pihak berkuasa percaya pelajar berkenaan telah dibunuh, namun hanya serpihan tulang milik tiga daripada mereka ditemui. Motif serangan juga masih belum jelas, walaupun ia dipercayai berkaitan dengan penyeludupan heroin menggunakan bas ke Amerika Syarikat yang dikendalikan kartel tempatan dengan kerjasama pihak berkuasa.
Dalam satu kejadian pada malam serangan, kamera keselamatan merakam pasukan keselamatan menghentikan salah sebuah bas di luar Istana Kehakiman, tempat mahkamah bersidang. Namun, kenyataan rasmi pada peringkat awal mendakwa rakaman itu tidak wujud.
Pejabat pendakwa raya persekutuan kini mengesahkan dakwaan penyiasat daripada Suruhanjaya Antara Amerika mengenai Hak Asasi Manusia bahawa rakaman tersebut disembunyikan atau dimusnahkan bagi menutup bukti.
Selepas tiga pentadbiran, puluhan penahanan dan siasatan yang dibelenggu pelbagai ketidakaturan, persoalan utama mengenai kes itu masih belum terjawab.
Pentadbiran bekas Presiden Andrés Manuel López Obrador, yang memegang jawatan dari 2018 hingga 2024, menyifatkan kes Ayotzinapa sebagai “jenayah negara”.
Dalam pentadbiran Presiden Claudia Sheinbaum yang bermula pada Oktober 2024, beliau berkata beberapa laluan siasatan baharu telah dibuka semula.
Menurut pendakwa raya, sebahagian daripada siasatan baharu itu membawa kepada penahanan bekas gabenor Guerrero.
Ikuti perkembangan terkini di Telegram Buletin Rakyat.
