Persatuan kesihatan memberi amaran bahawa sistem kesihatan awam negara berdepan kekurangan doktor, pakar dan jururawat yang kritikal, dengan keadaan paling teruk di Sabah dan Sarawak.
Menurut laporan New Straits TimesKekurangan kakitangan menyebabkan masa menunggu pembedahan, rawatan pesakit luar dan kecemasan semakin panjang. Ramai petugas kesihatan bekerja berlebihan dengan syif berganda, sekali gus mengalami keletihan melampau.
Ketua Pegawai Eksekutif Galen Centre for Health and Social Policy, Azrul Mohd Khalib berkata, Malaysia sepatutnya mempunyai 90,057 doktor tahun ini mengikut sasaran negara, namun hanya terdapat 71,374 ketika ini.
Negara kekurangan 10,798 pakar dengan hanya 7,576 yang berkhidmat. Kekurangan jururawat juga membimbangkan, dengan jurang kira-kira 8,000 orang.
Presiden Persatuan Perubatan Malaysia, Dr Kalwinder Singh Khaira berkata kekurangan ini mengakibatkan pesakit menunggu terlalu lama untuk mendapatkan rawatan.
Presiden Kesatuan Jururawat Malaya, Saaidah Athman berkata di banyak hospital sibuk, nisbah jururawat kepada pesakit mencecah 1:10 malah 1:16, berbanding nisbah ideal 1:6. Jururawat juga terbeban dengan tugas perkeranian, mengambil ubat, kutipan data dan audit, menyebabkan keletihan.
Azrul berkata Sabah dan Sarawak berdepan cabaran unik termasuk nisbah doktor dan jururawat lebih rendah, akses pakar terhad, kadar keluar masuk staf tinggi, infrastruktur lemah dan peluang latihan terhad.
Beliau menggesa pelaburan khusus dalam infrastruktur, latihan, insentif jangka panjang serta perancangan kesihatan terdesentralisasi dengan lebih banyak autonomi kepada kedua-dua negeri ini.
Dr Kalwinder dan Saaidah mencadangkan strategi jangka pendek dan panjang. Dr Kalwinder menggesa perancangan menyeluruh, peningkatan gaji, kenaikan elaun on-call, lebih banyak jawatan tetap, keseimbangan kerja dan kehidupan serta laluan kenaikan pangkat yang jelas. Saaidah pula menggesa penambahan pengambilan jururawat, lebih banyak institusi latihan dan pemberian elaun syif yang kini tiada.
Antara 2019 hingga 2023, seramai 6,417 pegawai perubatan tetap dan kontrak serta 1,046 pakar meletak jawatan. Menteri Kesihatan, Datuk Seri Dr Dzulkefly Ahmad baru-baru ini mengumumkan strategi pelbagai pendekatan termasuk menggandakan pengambilan di institut latihan kementerian daripada 1,500 kepada 3,000 setahun, meningkatkan pelantikan daripada 800 kepada 1,000 dan merekrut pelajar dari institusi awam serta swasta.
Kajian bertajuk The Future of Health Workforce in Malaysia mencadangkan penubuhan lembaga tadbir urus rentas kementerian untuk merancang kelestarian tenaga kerja jangka panjang.
